De gouden eeuw van Karel IV
In 1310 werd Jan van Luxemburg, de vader van Karel IV, tot koning van Bohemen gekozen, vooral dankzij zijn huwelijk met een Přemyslidische prinses en het feit dat hij de zoon was van Hendrik VII, die later keizer van het Heilige Roomse Rijk werd. Hij was zelden in Praag te vinden, maar werd na zijn dood toch een legendarische figuur. Hoewel hij vrijwel blind was, vocht hij in 1346 in de Slag bij Crécy tot de dood aan de zijde van de Fransen.

Naast Jan streed Karel (geboren als Václav) – een man die een van de beroemdste heersers van Bohemen zou worden. Hij werd in 1316 in Praag geboren en bracht zeven jaar van zijn jeugd door aan het Franse hof, waar hij bij zijn vormsel de naam Karel aannam. Gewond ontkwam hij uit Crécy. Nadat hij koning was geworden, werd hij ook tot keizer van het Heilige Roomse Rijk gekroond, en hij begon Praag tot zijn keizerlijke hoofdstad te maken. Al in 1344, toen zijn vader nog koning was, liet hij Praag tot aartsbisdom verheffen en begon hij in de stad met de bouw van een kathedraal, de Sint-Vitus. Ook stichtte hij de allereerste universiteit van Centraal-Europa, de Karelsuniversiteit. Tot zijn andere verdiensten behoren de stichting van de Nieuwe Stad, de bouw van kasteel Karlštejn (bedoeld om de kroonjuwelen te bewaren) en de herbouw van Vyšehrad en de middeleeuwse vestingwerken.
In 1378 stierf Karel, en alles begon uiteen te vallen. Hij werd opgevolgd door zijn zoon Wenceslaus IV, een zwak heerser. Hij liet sociale en religieuze spanningen oplopen, waardoor Praag zowel financieel als cultureel te lijden had. Ook gaf hij zo de Tsjechische prediker Jan Hus de kans op te komen.
Het Praag van Karel IV vandaag
Tsjechen noemen Karel IV nog altijd de Vader des Vaderlands (otec vlasti), en in 2005 eindigde hij op de eerste plaats in Největší Čech, de Tsjechische versie van de BBC-verkiezing Greatest Britons. Veel van de bekendste bezienswaardigheden van de stad gaan terug op zijn regeerperiode.

De bouw van de Sint-Vituskathedraal begon op 21 november 1344, het jaar waarin Praag een aartsbisdom werd. De eerste bouwmeester was de Fransman Matthias van Arras, die uit Avignon werd gehaald; na zijn dood in 1352 nam de jonge Peter Parler de bouwhut over en bouwde hij de Sint-Wenceslauskapel, waar de relieken van de heilige worden bewaard. De kathedraal werd pas in 1929 voltooid, bijna 600 jaar na het begin van de bouw, en Karel IV ligt hier begraven. Ze staat binnen de Praagse Burcht – controleer vóór uw bezoek de actuele openingstijden en prijzen op de website van de burcht.
Het werk aan de Karelsbrug begon in 1357 onder Karel IV. De brug, ontworpen door Peter Parler, verving de Juditbrug, die in 1342 zwaar beschadigd was geraakt door een overstroming, en werd 45 jaar later, in 1402, voltooid.
De Nieuwe Stad werd gesticht op 26 maart 1348, toen net buiten de stadsmuren de eerste steen werd gelegd. Het gebied werd vooraf opgemeten en in percelen verdeeld, met ongewoon brede straten en pleinen: het huidige Karelsplein was de veemarkt en lange tijd het grootste plein van Europa, terwijl het Wenceslasplein begon als paardenmarkt.
Op de Petřínheuvel ziet u nog altijd de Hongermuur, die Karel in 1360–1362 liet bouwen om de verdediging van de Praagse Burcht en Malá Strana te versterken. Volgens de legende was het eigenlijke doel de armen van de stad na de hongersnood van 1361 betaald werk en voedsel te geven – vandaar de naam.
Karel zelf staat op het Kruisherenplein (Křižovnické náměstí), bij het uiteinde van de Karelsbrug aan de kant van de Oude Stad, op korte loopafstand van metrostation Staroměstská (lijn A) en tramhalte Karlovy lázně. Het bijna 4 meter hoge beeld, ontworpen door de Dresdense beeldhouwer Arnošt Hähnel en in 1848 in Neurenberg gegoten ter gelegenheid van het 500-jarig bestaan van de Karelsuniversiteit, toont hem leunend op een zwaard met de stichtingsoorkonde van de universiteit in de hand. Rond het voetstuk staan allegorieën van de vier faculteiten en figuren uit zijn tijd, onder wie Matthias van Arras. Vanwege de gevechten in de stad in 1848 werd het pas in 1849 onthuld.



